In dit artikel beantwoorden we de volgende vragen:
Wat is linnen?
Linnen is een natuurlijk textiel en wordt gemaakt van de vlasplant, een van de oudste gewassen die in onze beschaving worden geteeld. De vlasplant is een eenjarig gewas dat veel wordt geteeld in koelere delen van de wereld. De linnenstof wordt gemaakt van de vezels die in de plant groeien. In de loop der tijd hebben mensen bepaalde technieken voor de verwerking van vlas ontwikkeld en gebruikt. De vezels van de vlasplant zijn van nature sterk, maar moeten toch met de nodige zorg worden gewonnen om mogelijke beschadiging te voorkomen en ervoor te zorgen dat linnenstof van hoge kwaliteit wordt gemaakt.
Het productieproces van linnen
De vlasvezels leggen een lange weg af voordat ze veranderen in materiaal met een rijke textuur. Bekijk het volledige proces, van de vlasplant tot uw prachtige linnen jurk.
1. Vlas telen
Alles begint met het planten van kleine, glanzende goudbruine zaden die qua vorm lijken op appelpitten. De vlasplant gedijt in een koeler klimaat, waardoor het moment van zaaien afhangt van het klimaat van het land waar de plant wordt geteeld. In sommige delen van de wereld wordt vlas daarom in de winter gezaaid, zodat de warmte van de lente kan worden vermeden. De zaden van de vlasplant worden ondiep gezaaid. Zowel bij commerciële teelt als bij andere teelt kunnen ze met de hand of met machines worden verspreid. Nadat de zaden zijn geplant, moeten ze met aarde worden bedekt.
2. Oogsten
De vlasplant kan na ongeveer 100 dagen worden geoogst. Het oogstmoment is meestal te herkennen aan de stengel die geel begint te worden en de zaden die bruin worden. Het vlas is dan klaar om uit de grond te worden getrokken.
De stengels van de plant worden vervolgens uit de grond getrokken, waarbij de wortels intact blijven. Als de stengel met de wortels zou worden afgesneden, zou dit de kwaliteit van het linnen ernstig aantasten. De stengels worden met de hand of met machines uit de grond getrokken, maar linnen van de beste kwaliteit wordt gemaakt van vlas dat handmatig is geoogst. Dat komt doordat gemechaniseerde oogst niet perfect is en er nog niet in slaagt alle wortels te beschermen.
De stengels van de vlasplant worden opgestapeld om te drogen. Ze drogen enkele weken in de open lucht.
3. De vezels uit de stengels halen
- De zaden en bladeren worden van de stengels verwijderd. Dit kan met de hand of met grove kammen gebeuren. Tegenwoordig is dit proces vrijwel overal gemechaniseerd.
- De stengels worden geklopt en de zaaddozen worden fijngemaakt, waarna de zaden worden verwijderd.
- Het roten begint. Dit kan op verschillende manieren worden gedaan, maar het moet zeer zorgvuldig gebeuren zodat de delicate vezels intact blijven. Te lang roten kan de vezels verzwakken en daardoor de kwaliteit van het materiaal aantasten.
- Op sommige plaatsen wordt handmatig geroot, waarbij de stengels die de vezels bevatten in water worden gelegd. Dat kan variëren van moerassen en beekjes tot tanks of bassins. Het fermenteren van de stengels kan enkele weken of langer duren.
- De duur van het roten hangt af van de watertemperatuur en van natuurlijke invloeden zoals zon, wind, dauw en altijd aanwezige bacteriën en microfauna.
- De populairste manier van roten tegenwoordig is het gebruik van chemicaliën. De stengels van een vlasplant worden in een bepaalde oplossing (oxaalzuur of loog) gelegd, vervolgens onder druk gezet en gekookt. Deze rotmethode is aanzienlijk sneller dan handmatig roten, hoewel sommigen vinden dat de laatstgenoemde methode een betere kwaliteit linnen oplevert.
- Wanneer het roten voorbij is, is het tijd voor het brakingsproces. Voordat dit plaatsvindt, worden de vlasplanten echter uitgeperst en te drogen gelegd. Het braken is nodig om de houtachtige stengels te verwijderen die nog aan de vezels vastzitten.
- De gerote vlasstengels, die ook stro worden genoemd, worden door walsen gevoerd die de houtdeeltjes in kleine stukjes breken, zodat ze gemakkelijk kunnen worden verwijderd.
- Er vindt een braakproces plaats. Dit kan handmatig of met een braakmachine worden uitgevoerd. Bij handmatig braken worden de gebroken houtdelen met een klein houten mes over de lengte van de vlasvezels verwijderd en weggetrokken.
- Wanneer het braken machinaal wordt uitgevoerd, worden de gebroken houtdeeltjes verwijderd met draaiende schoepen.
- De gescheiden vezels worden gekamd (of gehe keld) met behulp van een spijkerbed, dat de kortere vezels van de langere scheidt. De korte vezels worden lokken genoemd en worden gebruikt voor de productie van linnen van lage kwaliteit.
- De langere vlasvezels vervolgen hun weg. Vezels van 12–20 inch of 30,5–51 cm worden als luxueus beschouwd en lijn- of gehekeld vlas genoemd. Nu is het tijd om verder te gaan met spinnen.
4. Spinnen
- Gescheiden vlasvezels worden door spreiders gevoerd, machines die vezels van dezelfde lengte samenvoegen. De machine legt de vezels vervolgens parallel, zodat de uiteinden elkaar overlappen en zo een lont vormen. De lont gaat door walsen, waarna er een vlaslint uitkomt dat vervolgens kan worden gesponnen.
- De vezelstrengen of vlaslinten worden op een spinmachine geplaatst en tot een draad uitgetrokken. De garens worden gevormd en vervolgens op klossen of spoelen gewonden. Tijdens het spinnen worden de garens voortdurend licht bevochtigd om losse uitstekende vezels te voorkomen en het garen glad te houden.
- Vlas wordt netjes en fijn gesponnen, wat resulteert in een dun garen van lange vezels. Een dikker garen ontstaat door meerdere dunne garens samen te spinnen in een proces dat twijnen wordt genoemd. Het resultaat: een dikker garen (3-draads of meer) wordt vervolgens afgewerkt door het in zeepsop te koken, waardoor het glanzend wordt.
5. Weven
Linnen garen wordt geweven tot lengtes linnen stof. Hierbij worden meerdere draden horizontaal en verticaal met elkaar verweven op een weefgetouw. Linnen garen kan ook worden gebreid, hoewel linnen geen echte elasticiteit heeft, waardoor dat laatste bijzonder moeilijk is.
6. De stof bleken en verven
Een van de laatste stappen om tot je linnen kledingstuk te komen, is het bleken en verven van de linnen stof. Soms blijft linnen onaangeroerd en is het doorgaans te herkennen aan zijn grijze kleur. Er bestaan echter verschillende grijstinten en de kleur van het natuurlijke linnen materiaal wordt sterk beïnvloed door alle processen die het heeft doorlopen voordat het stof werd.
Linnen materiaal dat bedoeld is voor kleding en huishoudtextiel wordt doorgaans gebleekt en vervolgens geverfd. Linnen is een natuurlijke stof en neemt de verf daarom beter op dan synthetische materialen. Tegenwoordig is er een enorme verscheidenheid aan kleuren, waardoor je gemakkelijk witte of donkerblauwe lakens, een oranje linnen jurk of een roze linnen handdoek kunt tegenkomen. Alles hangt af van je wensen en verbeelding!
Linnen verbouwen in Litouwen
Litouwen en de Baltische regio behoren tot de plaatsen ter wereld waar linnen textiel zeer wordt gewaardeerd en gekoesterd. Het verbouwen en produceren van linnen in Litouwen kent diepe wortels, omdat linnen een buitengewoon belangrijk onderdeel is van het Litouwse culturele erfgoed. Linnen komt ook voor in traditionele Litouwse kleding.
De beste eigenschappen van linnen
Linnen heeft zoveel goede eigenschappen dat het met gemak een ‘superstof’ kan worden genoemd. Het textiel reguleert de temperatuur; met andere woorden: bij warm weer koelt het je af en bij koud weer houdt het de warmte vast. Het materiaal slijt niet snel. Integendeel, hoe vaker je het draagt, hoe comfortabeler en zachter het wordt. Bovendien is linnen perfect voor mensen die last hebben van verschillende allergieën, omdat het hypoallergeen is! Naast de eerder genoemde eigenschappen droogt linnen ook zeer snel. Tot slot is linnen natuurlijk en daarom absoluut honderd procent biologisch afbreekbaar.
Bekijk dit artikel voor extra tips over het verzorgen en wassen van je linnenproducten.
Al met al is linnen inderdaad een opmerkelijke keuze. Linnen kleding is ook een geweldige keuze voor duurzame mode. Een materiaal met een rijke geschiedenis, gemaakt van natuurlijke bronnen en dat moeiteloos zijn weg naar de harten van mensen vindt. Doe mee en probeer deze natuurlijke stof om het aangename gevoel zelf te ervaren!
